COP31’de Elektrifikasyon Tartışması: “35’te 35” Hedefi Yeterli mi?

COP31’in ev sahibi Türkiye’nin belirlediği ana gündem maddelerinden biri elektrifikasyon oldu. Zirve boyunca liderler, uluslararası kuruluşlar ve sivil toplum örgütleri, elektrifikasyonun enerji dönüşümündeki rolünü farklı açılardan tartıştı.

“35’te 35” Hedefi Nedir?

COP31 başkanlığı, 2035 yılına kadar elektriğin nihai enerji tüketimindeki payını yüzde 23’ten yüzde 35’e çıkarmayı öngören gönüllü bir taahhüt açıkladı. “35’te 35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü” olarak adlandırılan hedef, zorunlu değil gönüllü nitelikte ve imzacı sayısını artırmayı amaçlıyor.

Von der Leyen: “Dünya Elektrik Çağı’na Girdi”

Açılış seremonisinde konuşan Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, dünyanın artık “Elektrik Çağı”na girdiğini söyledi. “35’te 35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü’nü destekliyoruz ve herkesi aynısını yapmaya davet ediyoruz” diyen von der Leyen, Avrupa Birliği’nin enerjisini elektrikten alan ilk kıta olmaya yönelik adımlar attığını belirtti.

Birleşik Krallık’tan Yol Haritası ve Finansman Hedefi

Liderler Zirvesi’nin ikinci gününde konuşan Birleşik Krallık Başbakanı Andy Burnham, enerji güvenliği ve elektrifikasyon vurgusu yaparak dünya çapında temiz enerji projeleri için 5 milyar pound özel finansman bulmayı hedeflediklerini açıkladı. Birleşik Krallık aynı gün kendi elektrifikasyon yol haritasını da duyurdu.

Sivil Toplumdan Uyarı: “Hangi Elektrikle?” Sorusu Belirleyici

Hedefin duyurulmasının ardından sivil toplum örgütleri, elektrifikasyonun kendi başına yeterli olmadığını, kullanılan elektriğin kaynağının asıl belirleyici faktör olduğunu vurguladı. Fosil yakıtlardan uzaklaşmaya yönelik ilk uluslararası konferans olan Santa Marta’nın önemli isimlerinden, Kolombiya’nın önceki Çevre Bakanı Irene Vélez Torres, “Gaz, kömür ve dizelin elektrifikasyonda yeri olmamalı. Aksi halde yine bağımlılığa yol açacaktır” dedi.

IEA: “Elektrifikasyon Hedefi Emisyonları Düşürebilir, Ama Nasıl Uygulandığı Önemli”

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, COP31’in ilk haftasına dair değerlendirmesinde elektrifikasyon hedefinin hem emisyonların düşürülmesinde hem de enerji güvenliğinin sağlanmasında önemli etkileri olacağını söyledi. Birol, enerji sektörü emisyonlarının şu anda 38 milyar ton seviyesinde olduğunu, hedefin “temiz elektrifikasyon” şartı olmadan uygulanması durumunda dahi, mevcut yatırım trendleri devam ederse enerji sektörü emisyonlarının 30 milyar tona gerileyeceğinin hesaplandığını aktardı. Birol’un açıklaması, “temiz elektrifikasyon” şartı koymak ile daha fazla imzacı ülkeye ulaşmak arasında bir tercih yapıldığına işaret ediyordu.

Ev Sahibi Türkiye’de Elektrifikasyon ile Kömür Çelişkisi

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, önümüzdeki 10 yıl içinde Türkiye’de elektrik kullanım oranının yüzde 50 artırılmasını amaçladıklarını açıkladı. Ancak Türkiye bir yandan elektrifikasyonu öncelik ilan ederken, diğer yandan Afşin Elbistan ve CENAL gibi kömür santrali projelerine devam ediyor; bu çelişki zirve boyunca sivil toplum örgütleri tarafından eleştirildi.